تبليغاتX
هامون بازها - یادداشتی از مرضیه ریاحی بر مستند هامون بازها
هامون بازها از اینجا تا ابدیت
 

۱۸سال پس از نمایش فیلم هامون به کارگردانی داریوش مهرجویی، شهريورماه سال گذشته مانی حقيقی طی فراخوانی با عنوان «هامون بازان جهان كجائيد؟» از عاشقان و حتی کسانی که از این فیلم متنفر هستند خواست تا در ساخت مستندی درباره‌ این فیلم با او همکاری کنند.
هفته گذشته در خبرها اعلام شد مستند هامون‌بازها در تلويزيون به نمايش درمی‌آيد اما به دلايلی كه چند روز بعد مانی حقيقی در گفت‌وگویی با ايسنا، سانسور بخش‌هایی از فيلم عنوان كرد، با يك هفته تاخير شب گذشته از شبكه چهارم سيما به نمايش درآمد.
به دليل تاثير غيرقابل انكار فيلم هامون بر سينمادوستان يك نسل و همچنين طرح بديع فراخوانی كه مانی حقيقی برای ساخت اين مستند داده بود و حتی همين يك هفته تاخير در نمايش‌اش، توقع می‌رفت كه با فيلم متفاوتی روبرو شويم.
در فراخوان ساخت اين مستند آمده بود: «این فراخوان برای هر دو گروه، به قصد تکمیل فیلم‌مان است. پس همین الان کاغذ و قلم بردارید و ویژه‌ترین و کلیدی‌ترین دلایل عشق یا نفرت‌تان را در یک صفحه A4 بنویسید. یادتان باشد که این دلایل باید با حرف‌های تکراری مرسوم درباره این فیلم فرق داشته باشد. قرار بر این است که چند نفر از بین نویسندگان این یادداشت‌ها انتخاب شوند و حرف‌ها و دلایل‌شان را جلوی دوربین این مستند بگویند و جزئی از آن باشند.»
اما عملا در فيلم تماشاگر تنها با عاشقان هامون مواجه است. از ميان پنج شخصيتی كه پس از دريافت نظرات كتبی‌شان درباره هامون برای حضور در فيلم انتخاب شده‌اند، تنها يك‌نفر مخالف فيلم است كه آن يك نفر هم بارها می‌گويد كه اصلا فيلم را نديده!
اولين نكته‌ای كه در مورد اين شخصيت به نظر می‌رسد اين است كه چرا با وجود اين‌كه هامون را نديده در فيلم حضور دارد؟
حتی اگر مبنای انتخاب را يادداشت اوليه‌ی فرستاده شده بگذاريم، اما باز انتخاب او برای حضور در فيلم از طرف كارگردان توجيه نمی‌شود مگر اين‌كه كارگردان از حضور او در فيلم هدف ديگری را دنبال كند كه مانی‌ حقيقی عملا نشان می‌دهد كه چنين است.
موضع‌گيری كارگردان نسبت به اين شخصيت حتی در تمام نمابندی‌ها آشكار است. قرار گرفتن اين شخصيت در كنار قوری بزرگ قرمز، نماهای درشت اغراق‌شده از چهره‌اش در اتومبيل، طرفداری غير منطقی‌اش از فيلم آژانس شيشه‌ای در تقابل با تاكيد به متنفر بودنش از فيلم هامون در حالی كه اصلا فيلم را نديده؛ از او موجود احمقی می‌سازد كه براحتی از مانی حقيقی بازی خورده است!
ديگر نكته‌ای كه برمبنای عنوان فراخوان «هامون بازان جهان كجائيد؟» بلافاصله بعد از ديدن فيلم به ذهن می‌رسد اين است كه بجز يك شخصيت، چهار شخصيت ديگر فيلم همگی در مناطق شمالی كشور ساكن هستند و ظاهرا يا كارگردان هيچ به تنوع جغرافيایی فكر نكرده يا تمام هامون‌ بازان جهان شمالی‌اند!
از ميان شخصيت‌های فيلم تنها دكتر لاهيجانی به كاراكتر قابل اعتنایی در فيلم تبديل شده كه آن هم بيشتر به شخصيت متضاد خودش برمی‌گردد.
هامون بازها با وجود طرح بديع فراخوان و پرداخت به فيلم مهم و تاثيرگذار هامون، عملا طرحی است كه سوخت شده است.

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم آبان 1386ساعت 2:18  توسط حمید هامون  |